Recent onderzoek door SWOV heeft belangrijke inzichten opgeleverd in motorongevallen in Nederland, met als doel de verkeersveiligheid van motorrijders te verbeteren. We hebben Motor.NL-rijexpert Jan Kremers van Verkeersschool Jan C. Kremers in Hoogeveen gevraagd om zijn licht te laten schijnen op het rapport. Hoe kan Jan’s expertise bijdragen aan een veiliger motorrijdersklimaat? We vroegen hem naar zijn visie en waardevolle tips voor zowel nieuwe als ervaren motorrijders: ‘Voorrang hebben betekent niets als je in het ziekenhuis ligt.’
Onderzoek legt oorzaken motorongevallen bloot
Welke rol zie je voor rijinstructeurs in het stimuleren van motorrijders om ABS-systemen of andere geavanceerde veiligheidstechnologieën te gebruiken, zoals AEBS, FCW en ACC?
‘De instructeur speelt een cruciale rol in de veiligheid van motorrijders. Veiligheidssystemen worden ontwikkeld omdat mensen nu eenmaal fouten maken, en op een tweewieler kun je je geen fouten veroorloven. Vaak wordt gezegd dat we vroeger geen ABS hadden, maar was alles vroeger echt beter? Uit veel onderzoeken blijkt dat bij een schrikreactie de remhandel vaak te hard wordt ingeknepen, waardoor het voorwiel blokkeert. Een geblokkeerd voorwiel leidt meestal tot ellende en pijn.
Er wordt ook vaak beweerd dat ABS de remweg verlengt. In theorie kan dat kloppen, maar laten we eerlijk zijn: je gebruikt het in een noodsituatie. Het grote voordeel is dat je overeind blijft. Als je zonder ABS je wiel blokkeert, wordt aangeraden om de remhandel iets los te laten, maar in een noodsituatie is dat bijna onmogelijk.
Dodehoeksensoren zijn ook erg nuttig, aangezien de dodehoek behoorlijk groot is. Als je niet goed om je heen kijkt, mis je al snel iets. Daarnaast zijn antidoorslipregelingen ideaal, vooral op motoren met veel vermogen.’
| Wie is Jan Kremers? |
| Jan Kremers is rijschoolhouder en geeft al jarenlang motortrainingen voor Motor.NL en maakt tienduizenden kilometers per jaar door weer en wind. Kremers is door zijn ervaringen een autoriteit op het gebied van verkeersveiligheid.
Lees hier meer. |
Hoe denk je dat fysieke snelheidsremmers, zoals verkeersdrempels en plateau’s, de veiligheid van motorrijders in de bebouwde kom kunnen verbeteren? En ben je voorstander van deze maatregelen?
‘Deze maatregelen zijn noodzakelijk omdat veel automobilisten en motorrijders zich niet aan de maximumsnelheden willen houden. Zijn ze irritant? Vaak wel. Maar als motorrijder kun je er meestal gewoon rustig langs rijden.’
Wat zijn volgens jou de belangrijkste risico’s waar motorrijders zich bewust van moeten zijn tijdens het rijden in druk verkeer en hoe behandel je deze risico’s in je rijlessen en trainingen?
‘Een van de belangrijkste dingen om je te realiseren is dat automobilisten je vaak over het hoofd zien. Je bent namelijk een smal, verticaal object en vaak ook nog eens in het zwart gekleed. Je kunt zo in hun spiegels verdwijnen of achter de A-stijl van een auto terechtkomen. Zorg ervoor dat je voldoende afstand houdt voor, naast en achter je. Pas je snelheid aan waar nodig.’
Op welke manier kun je in je eigen rijlessen meer nadruk leggen op het verbeteren van de inzicht in risico’s, gevaarherkenning en het beheersen van de motorfiets, zoals aanbevolen in het rapport?
‘Bewustwording is cruciaal; wees je bewust van je kwetsbaarheid, want er is geen winkans met een motorfiets. Stel je voor: je rijdt op een voorrangsweg en komt bij een kruising waar jij voorrang hebt, maar een automobilist steekt toch over. Je hebt dan twee opties: hard remmen of erop knallen, om er later achter te komen dat je inderdaad voorrang had, maar ondertussen lig je in het ziekenhuis met veel pijn.
Ik probeer mensen te helpen zich aan te passen aan de snelheid van hun omgeving of situatie. Dit kan alleen door goed te scannen en op de belangrijke elementen te reageren. Om veilig door het verkeer te gaan, is het essentieel dat JIJ de baas bent over je voertuig. Dat betekent dat je voldoende voertuigbeheersing moet hebben.’
Welke voordelen zie je in het stimuleren van motorrijders om deel te nemen aan voortgezette rijopleidingen, en hoe draagt dit bij aan het verminderen van ongevallen?
‘Met een voortgezette rijopleiding word je weer helemaal opgefrist. Het is namelijk zo dat je snel terugvalt in je eigen gewoontes; je doet dingen omdat je denkt dat het gemakkelijker is. Soms is het daarom goed om tips en trucs te krijgen die je helpen je eigen veiligheid te vergroten en je voertuig beter te beheersen. Zo kun je veiliger door het verkeer manoeuvreren. Dit kan bijvoorbeeld op een circuit of tijdens een bergbochten-training, waar veel waardevolle tips worden gedeeld. Bij de bergtraining ligt de focus op rijden op de openbare weg, waar we duidelijke spelregels hebben, zoals maximumsnelheden en het inzien van risico’s van tegenliggers en motorrijders die sommige wegen als circuit gebruiken.’
Slimme wegmarkering vermindert motorongevallen in de Eifel
Ga je de bevindingen en aanbevelingen uit het SWOV-rapport integreren in je huidige trainingen? Waarom wel of niet?
‘Wij zijn daar al mee bezig. Het draait allemaal om bewustwording. Motorrijden valt of staat daarmee. Je hoeft mensen niet bang te maken, maar het is belangrijk om ze te wijzen op de risico’s. Motorrijden moet vooral leuk zijn, maar je bent ook kwetsbaar.’
In het rapport worden vijf soorten ongelukken genoemd. Kun je per situatie tips geven om dit te voorkomen?
- Motorrijder verliest in bocht de controle over motor, door een glad wegdek
‘Scan beter en eerder. Pas je snelheid aan als je de omgeving niet kent. Als er rommel op de weg ligt, ligt dat er niet zomaar; dat is er al een tijdje. Als je snelheid oké is, kun je vaak nog actie ondernemen om overeind te blijven. Kijk in de bocht waar je naartoe wilt.
Rijd je in een bekende omgeving, let dan op veranderingen in het wegdek. Controleer regelmatig je banden (spanning) en kijk naar de DOT-code; oude banden hebben beduidend minder grip dan nieuwe.’
- Motorrijder remt zichzelf onderuit bij het naderen van een rood verkeerslicht
‘Als je te hard aanrijdt en geen ABS hebt, blijf dan naar de horizon kijken terwijl je remt. Dan is de kans veel groter dat je overeind blijft.’
- Door zeer hoge snelheid is motorrijder niet in staat om tijdig te reageren
‘Als je de snelheid in meters per seconde bekijkt, verandert alles meteen. Normaal gesproken doe je de meeste dingen met je voeten (zoals remmen), maar op de motor gebruik je vooral je handen voor die belangrijke handelingen. Dat is toch anders dan wat je gewend bent. Wat in de auto een automatisch reflex is, voelt op de motor totaal niet meer vanzelfsprekend.
Je kunt minder snel uitwijken, en bij verkeerd remmen (zonder ABS) wordt alles veel spannender. Dat kan je reactie vertragen of ervoor zorgen dat je verstijft.’
- Motorrijder botst achterop file of door onverwachte remming op voorganger
‘Er is maar één oplossing: houd meer afstand en let goed op je spiegels tijdens het remmen. Kijk ver vooruit en observeer wat er met de auto voor je gebeurt. Zo krijg je een beter beeld van de situatie.’
- Motorrijder wordt over het hoofd gezien door een andere weggebruiker
‘Door dynamisch te rijden, val je beter op. Oogcontact met automobilisten is vaak zo goed als onmogelijk, dus maak jezelf zichtbaar door je positie aan te passen of je snelheid te variëren. Op rotondes hoor je vaak motorrijders klagen dat automobilisten zomaar doorrijden. Je kunt je ook afvragen: hebben ze mij wel gezien? De A-stijl van een auto is namelijk vrij dik, waardoor een auto gemakkelijk achter een motorfiets kan verdwijnen. Blijf dus niet altijd op dezelfde positie rijden.
Bij een ongeval met een motorrijder blijkt dat de meeste automobilisten de motorrijder niet hebben opgemerkt. Stel je voor dat je aan motorrijders vraagt naar hun ervaringen; bijna 75% van de ondervraagden heeft de auto wel gezien, wat het des te opmerkelijker maakt dat er toch aanrijdingen plaatsvinden.’
Het bericht Motor.NL-rijexpert over onderzoek naar motorongevallen: ‘Motorveiligheid begint bij jezelf’ verscheen eerst op Motor.NL.